Elektrische auto laden op eigen zonnestroom: zo werkt het na 2026

In het kort: vanaf 1 januari 2027 stopt het salderen en levert elke kilowattuur die je zelf gebruikt meer op dan een kilowattuur die je teruglevert. Een elektrische auto is een grote, flexibele stroomvreter en daarmee de goedkoopste manier om je eigen verbruik van zonnestroom te verhogen: van zo’n 30 procent naar 50 tot 60 procent, mits de laadpaal slim op je opwek stuurt. Dit artikel legt uit hoe dat technisch werkt, waar de 6 ampère-grens en je netaansluiting roet in het eten gooien, wat een thuisbatterij eraan toevoegt en in welke situaties je beter niet op zon laadt.

Waarom eigen verbruik na 2026 de knop is

Nu kun je zonnestroom die je in juli teruglevert nog wegstrepen tegen stroom die je in december afneemt. Dat stopt in één keer op 1 januari 2027. Daarna krijg je voor teruggeleverde stroom een vergoeding van je leverancier, tot 2030 minimaal de helft van het kale leveringstarief, terwijl je voor afgenomen stroom de volle prijs inclusief energiebelasting en btw betaalt. Bovendien rekenen veel leveranciers terugleverkosten. Het verschil tussen “zelf gebruiken” en “terugleveren” wordt daarmee per kilowattuur een veelvoud.

Een gemiddeld huishouden gebruikt volgens Milieu Centraal ongeveer 30 procent van de eigen zonnestroom direct; de rest gaat het net op. Wie een elektrische auto thuis op zonnestroom laadt, kan dat volgens dezelfde bron naar 50 procent brengen. Tibber zag in de data van 8.500 klanten met zon en een elektrische auto ongeveer 60 procent bij slim laden. Geen ander apparaat in huis kan zoveel zonnestroom op het juiste moment opnemen als een autoaccu van 50 tot 80 kWh.

De rekensom in kilowattuurs

Een elektrische auto verbruikt gemiddeld 17 tot 20 kWh per 100 kilometer. Rij je 15.000 kilometer per jaar, dan is dat 2.550 tot 3.000 kWh, ongeveer evenveel als een gemiddeld huishouden zonder auto verbruikt. Ter vergelijking: een set van acht panelen van 435 Wp wekt volgens Milieu Centraal zo’n 3.000 kWh per jaar op. Op papier past de auto dus precies op je dak.

In de praktijk is de vraag niet hoeveel je opwekt, maar wanneer. Zonnestroom komt tussen 10:00 en 17:00 uur, vooral van april tot september. Staat de auto doordeweeks op het werk, dan blijven de weekenden, thuiswerkdagen en de lange zomeravonden over. Tibber zag dat 46,9 procent van de laadsessies van zijn klanten tussen 12:00 en 17:00 uur plaatsvindt; de rest is nachtladen op goedkope uren. Reken er daarom niet op dat je de auto volledig op zon laadt. Reken op een deel op zon, een deel ‘s nachts, en op het feit dat elk deel op zon een teruggeleverde kilowattuur (na 2027 minimaal de helft van het kale leveringstarief) omzet in een bespaarde kilowattuur tegen de volle prijs inclusief energiebelasting en btw.

Zo werkt laden op zonne-overschot

Een slimme laadpaal weet hoeveel zonnestroom er over is doordat hij de slimme meter uitleest via de P1-poort, rechtstreeks met de omvormer praat, of aangestuurd wordt door een energiemanagementsysteem. Hij laadt dan precies met het vermogen dat anders het net op zou gaan: bij veel zon snel, bij een wolk langzamer, bij te weinig overschot pauzeert hij. Dit heet overschotladen of solar charging, en het is een instelling, geen apart apparaat.

Hier zit wel een technische adder onder het gras: de 6 ampère-grens. Volgens de laadnorm begint een auto pas te laden bij minimaal 6 ampère per fase. Op één fase is dat ongeveer 1,4 kW, op drie fasen 4,1 kW. Een driefasige laadpaal van 11 kW die op overschot staat, komt bij een overschot van 3 kW dus niet op gang, terwijl een eenfasige laadpaal al bij 1,4 kW begint. Goede laadpalen schakelen automatisch tussen één en drie fasen; goedkopere niet. Voor wie vooral op zon wil laden, is dit belangrijker dan het maximale laadvermogen.

De tweede vraag is of je aansluiting het aankan. CE Delft rekende voor dat op een aansluiting van 1×35 ampère (8,1 kW) een all-electric warmtepomp én een laadpaal van 3,6 kW passen, en op 1×25 ampère (5,8 kW) zonnepanelen, een hybride warmtepomp en een thuisbatterij. Bepalend is niet het vermogen van de losse apparaten, maar de gelijktijdigheid. Dynamic load balancing meet elke seconde wat het huis afneemt en regelt de laadpaal terug als de hoofdzekering in gevaar komt. Met die functie is verzwaren naar drie fasen meestal niet nodig, en in Twente scheelt dat naast geld ook wachttijd bij de netbeheerder.

Wat een thuisbatterij eraan toevoegt

De auto is overdag vaak weg, precies wanneer de zon schijnt. Een thuisbatterij vangt dat middagoverschot op, zodat je het ‘s avonds in de auto of in het huis gebruikt. Tibber verwacht dat het eigen verbruik met auto én batterij naar 75 tot 80 procent gaat. Een tweede voordeel: bij een piek in huis kan de batterij een deel leveren, zodat de laadpaal minder hoeft terug te regelen.

De batterij is niet gratis en verdient zich alleen terug als er ook echt overschot is om op te slaan. Heb je een kleine installatie en een auto die overdag thuis staat, dan laadt de auto het overschot zelf al weg en voegt een batterij weinig toe. Heb je een groot dak en een auto die doordeweeks weg is, dan is de combinatie sterk. Met een dynamisch contract kunnen batterij en auto bovendien allebei in de goedkope nachturen laden als de zon tekortschiet. Hoe de rekensom van de batterij zelf werkt, staat in wat kost een thuisbatterij.

Wat kost het, en wat krijg je niet

Een laadpaal thuis kost indicatief tussen de 1.000 en 3.500 euro inclusief installatie, afhankelijk van vermogen, slimme functies en de staat van je meterkast. Het btw-nultarief van zonnepanelen geldt uitdrukkelijk niet voor laadpalen: daar betaal je 21 procent btw over. Een landelijke aanschafsubsidie voor particulieren is er sinds eind 2025 niet meer; sommige gemeenten hebben een eigen regeling. Let bij de keuze vooral op drie dingen: kan de laadpaal op overschot laden, kan hij tussen één en drie fasen schakelen, en heeft hij dynamic load balancing. Een laadpaal zonder die functies is goedkoper, maar laadt gewoon met vol vermogen op het moment dat jij de stekker erin steekt, ook als dat ‘s avonds om zes uur is tegen de duurste prijs.

Eerlijk: wanneer je beter niet op zon laadt

Laden op eigen zon loont niet altijd. Staat de auto doordeweeks nooit thuis en rij je in het weekend weinig, dan is er simpelweg te weinig overlap tussen zon en auto; slim nachtladen op een dynamisch contract levert dan meer op. Heb je zes panelen en een huishouden dat overdag al veel verbruikt, dan is er nauwelijks overschot om op te laden. En laadt je werkgever de auto via een laadpas die thuisladen tegen een vast tarief vergoedt, dan betaal je met eigen zonnestroom feitelijk zelf voor stroom die anders vergoed zou worden. In die situatie is terugleveren tegen de vergoeding en laden op de laadpas vaak gunstiger; reken het na met je eigen tarieven.

Eerst het dak, dan de stekker

GreenStability plaatst zonnepanelen en thuisbatterijen in Twente en omgeving. Bij een adviesgesprek kijken we naar je verbruik, je rijgedrag en je aansluiting, en rekenen we door of laden op zon, een thuisbatterij of allebei in jouw situatie zinvol is. Ook als het antwoord “alleen de laadpaal slim instellen” is, zeggen we dat. Plan een gesprek met Job of Guus.