Kan uw bedrijfsdak zonnepanelen dragen? Draagkracht, dak en brandveiligheid

In het kort: Of zonnepanelen op uw bedrijfsdak kunnen, hangt eerst af van wat de constructie kan dragen, en dat is lang niet altijd genoeg. Laat de draagkracht daarom altijd door een constructeur toetsen: voor SDE++ is dat verplicht, en volgens RVO vragen ook verzekeraars erom. Daarnaast tellen de staat van het dak en de brandveiligheid mee, want panelen blijven er lang liggen. Is uw dak te zwak, dan zijn er lichtere oplossingen, maar soms is het verstandiger eerst het dak aan te pakken.

Waarom de draagkracht vaak de eerste vraag is

“Niet alle daken zijn sterk genoeg om het gewicht van een standaard zonne-energiesysteem te dragen”, schrijft RVO. Hoe vaak dat speelt, verschilt per schatting. Volgens onderzoek van RVO is meer dan de helft van de bedrijfsdaken te zwak om zonnepanelen te dragen. Gerard de Leede van Solarge, een maker van lichtgewicht panelen, noemde in een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer zo’n 40 procent van de commerciële en industriële daken in Nederland ongeschikt voor conventionele panelen. De cijfers lopen uiteen, maar de boodschap is dezelfde: of uw dak het kan, weet u pas na een berekening.

Het gaat niet alleen om de panelen. Op een plat dak ligt er vaak ballast bij om de installatie op zijn plaats te houden. In hetzelfde praktijkverhaal van RVO rekent Erik Valks van montagesysteemmaker Rable voor: “Stel dat een zonnepaneel 25 kilo weegt, dan wordt er nog 35 kilo per m2 aan ballast toegevoegd.”

Ook de wet vraagt erom. Volgens RVO mag u zonnepanelen vaak zonder vergunning op een dak plaatsen, maar moet u dan wel aan veiligheidseisen voldoen: de constructie moet veilig zijn en de panelen moeten brandveilig zijn.

Wat een constructeur beoordeelt

Een constructeur rekent uit of de dakconstructie het extra gewicht en de windbelasting van de installatie kan dragen. Daarvoor heeft hij het gewicht van het systeem nodig dat u overweegt, inclusief montage en ballast. De norm voor een technisch verantwoorde montage is NEN 7250; die gaat onder meer over windbelasting, temperatuurinvloeden en brandveiligheid, en de versie van 2022 bevat richtlijnen voor de beoordeling van de bouwkundige geschiktheid van daken.

De leeftijd van het pand speelt op een andere manier mee dan u misschien verwacht. Volgens RVO rekent de constructeur bij oudere gebouwen met veiligheidsfactoren voor verbouw, en daardoor is het dak van oudere gebouwen vaker geschikt dan van jongere. Wel telt de restlevensduur van de dakconstructie mee: de periode waarin die nog aan de veiligheidsnorm voldoet. Verzekeraars staan niet altijd toe dat u daarmee rekent, dus vraag dat vooraf na.

Vraagt u SDE++ aan, dan is een verklaring van een constructeur over de draagkracht verplicht. Hoe u kiest tussen SDE++ en andere regelingen, staat in SDE++ of EIA voor uw zakelijke zonnedak.

De staat van het dak telt net zo zwaar

Panelen blijven lang liggen. Moet de dakbedekking binnen die periode vervangen worden, dan moeten de panelen er eerst af en daarna weer op. Staat vervanging binnen een paar jaar op de planning, doe dat dan eerst. RVO wijst erop dat het vervangen van dakisolatie en dakbedekking duurder kan uitpakken dan het aanpassen van de dakconstructie zelf; ook dat hoort in de rekensom. En heeft u asbesthoudende dakplaten, dan moet u die volgens RVO sowieso vervangen.

Brandveiligheid en wat uw verzekeraar vraagt

“Het zijn niet zozeer de zonnepanelen zélf die gevaren met zich meebrengen, als wel fouten bij het installeren van het PV-systeem”, schrijft het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) in zijn kennisbundel over zonnepanelen. Het instituut noemt onder meer connectoren die niet goed op elkaar aansluiten, te weinig afstand tussen de panelen en tot het dak en de dakrand, brandbaar isolatiemateriaal in de buurt van de panelen, slechte bevestiging, een slechte bereikbaarheid en te weinig draagkracht. Dat kan leiden tot kortsluiting en brand, tot brandoverslag, of tot panelen die van het dak waaien. Heeft u een groen dak, lees dan ook ons bericht over brandproeven met zonnepanelen op een groen dak.

Een keuring is niet verplicht, maar volgens het NIPV verplichten veel verzekeraars sinds 1 januari 2021 een opleverinspectie volgens Scope 12 van de SCIOS-certificatieregeling. Verzekeraars hanteren niet allemaal dezelfde eisen. RVO raadt daarom aan de verzekering te regelen voordat u de panelen plaatst; anders kunt u de installatie misschien niet verzekeren.

Wanneer het (nog) niet loont, en wat dan wel

Een te zwak dak is niet altijd het einde. Er zijn lichtere panelen en montagesystemen. In het praktijkverhaal van RVO gaat het om een systeem dat alleen op de dragende balken van een plat dak rust en geen ballast nodig heeft; bij GSF Glasgroep in Almere kwamen zo 464 panelen op een dak dat te zwak was voor een gewone opstelling. Volgens Valks is zo’n systeem ongeveer 15 procent duurder dan een gewoon montagesysteem. U kunt ook minder panelen leggen, alleen het sterkste deel van het dak gebruiken, of de constructie laten versterken.

Soms is het eerlijke antwoord: nu niet. Moet de dakbedekking binnenkort vervangen worden, of is versterken duurder dan wat de panelen opleveren, dan is wachten verstandiger. Hetzelfde geldt als uw bedrijf overdag weinig stroom gebruikt en er op uw adres geen ruimte is om terug te leveren; dan is een kleinere installatie die op uw eigen verbruik is afgestemd vaak beter. Hoe u eigen verbruik, verhuur en netruimte afweegt, staat in bedrijfsdak verhuren of zelf investeren.

Zo pakt u het aan

1. Zoek de bouwtekeningen en de gegevens van de dakopbouw op: bouwjaar, daktype, isolatie en de staat van de dakbedekking.
2. Laat een constructeur de draagkracht toetsen, met het gewicht van het systeem dat u overweegt.
3. Laat het ontwerp daarop afstemmen, inclusief de afstanden tot dakranden en de plek van kabels en omvormers.
4. Vraag vooraf bij uw verzekeraar na wat die eist, zoals een inspectie volgens Scope 12.
5. Laat de installatie na oplevering inspecteren en controleer haar daarna regelmatig.

Bij Slagerij Hulshof in Tubbergen liggen 118 panelen op het dak, gecombineerd met 162 kWh batterijopslag; meer over zakelijke installaties leest u op onze pagina over zakelijke zonnepanelen.

Wilt u weten of uw dak geschikt is en wat panelen in uw situatie doen? Tijdens een energiescan kijken we naar uw kwartierwaarden, de staat van het dak en de netcapaciteit op uw adres. Neem contact op met Job of Guus.