Kleinverbruik of grootverbruik: wat de grens van 3x80 ampère voor uw bedrijf betekent

In het kort: Een elektriciteitsaansluiting tot en met 3x80 ampère is kleinverbruik; alles daarboven is grootverbruik. Bij kleinverbruik betaalt u de netbeheerder een vast capaciteitstarief, ongeacht wanneer u stroom afneemt. Bij grootverbruik betaalt u voor het vermogen dat u afspreekt, en vanaf 50 kW ook voor de hoogste piek van elke maand. Een nieuwe grote aansluiting kost bij Enexis eenmalig duizenden euro’s, en een wijziging kan in een gebied met netcongestie lang duren. Dit artikel legt uit wat de grens betekent, wat het bij Enexis kost en wanneer u de overstap beter kunt uitstellen of vermijden.

Waar de grens ligt, en waarom die ertoe doet

De grens is een technische: de capaciteit van de hoofdzekering in uw aansluiting. Zodra een bedrijf meer nodig heeft dan 3x80 ampère, wordt het een grote aansluiting. Enexis schrijft het in zijn tariefblad voor grootverbruik letterlijk zo: de tarieven gelden “voor iedereen met een grote aansluiting (groter dan 3 x 80 ampère)”.

Het verschil zit niet alleen in de prijs. Bij een grootverbruikaansluiting komen de meter en de meteruitlezing van een meetbedrijf, u sluit een contract af voor uw transportvermogen, en u gaat anders om met uw piek. Een ondernemer die een nieuwe hal, een extra koelcel of een rij laadpalen plant, komt vaak juist bij deze grens uit. Daarom is het verstandig te weten wat er aan de andere kant op u wacht.

Wat u betaalt bij kleinverbruik

Bij een kleinverbruikaansluiting hangen de netwerkkosten af van de capaciteitsklasse, niet van wat u verbruikt of hoe hoog uw piek is. De ACM stelt per netbeheerder de maximale tarieven vast. Voor Enexis in 2026:

• capaciteitstarief 3x25 tot 3x35 ampère: maximaal 1.526,80 euro per jaar;
• capaciteitstarief 3x50 tot 3x63 ampère: maximaal 3.053,60 euro per jaar;
• capaciteitstarief 3x63 tot 3x80 ampère: maximaal 3.817,00 euro per jaar;
• daarbovenop een periodieke aansluitvergoeding (maximaal 59,34 euro per jaar voor 3x25 tot 3x80 ampère) en vastrecht van maximaal 18 euro per jaar.

Alle bedragen zijn exclusief btw. Het voordeel van dit systeem is de voorspelbaarheid: of u nu af en toe of de hele dag op de volle capaciteit draait, het tarief blijft gelijk. Het nadeel is dat u ook betaalt voor capaciteit die u zelden gebruikt.

Wat u betaalt bij grootverbruik

Bij grootverbruik bestaat de rekening van Enexis uit meer onderdelen. Volgens het tariefblad van 1 juli 2026 betaalt u:

• een periodieke aansluitvergoeding: 401,00 euro per jaar voor een aansluiting groter dan 3x80 tot en met 3x250 ampère;
• een vastrecht voor de transportdienst: 18,00 euro per jaar tot en met 50 kW gecontracteerd vermogen, 441,00 euro per jaar daarboven;
• een bedrag per kilowatt gecontracteerd transportvermogen per jaar: 15,87 euro tot en met 50 kW, 49,26 euro in de categorie boven 50 tot en met 125 kW;
• vanaf de categorie boven 50 kW ook 3,66 euro per kilowatt per maand voor het hoogste vermogen dat u die maand op enig moment heeft afgenomen;
• daarnaast kleinere bedragen per kilowattuur en voor blindverbruik.

Dat laatste punt, de maandpiek, is waar het in de praktijk om draait. Eén moment waarop de compressor, de oven en de laadpalen tegelijk aanslaan, telt voor de hele maand. Een bedrijf met een rustig profiel betaalt daardoor minder dan een bedrijf met hetzelfde jaarverbruik en scherpe pieken. Wie zijn pieken kent en kan sturen, heeft bij grootverbruik dus meer invloed op de netwerkkosten dan bij kleinverbruik. Wie dat niet doet, betaalt meer.

De overstap: kosten en wachttijd

Een nieuwe standaardaansluiting groter dan 3x80 ampère kost bij Enexis in 2026 eenmalig 6.445 euro voor 3x160 ampère en 8.520 euro voor 3x250 ampère, exclusief btw en inclusief 25 meter kabel. Grotere aansluitingen op middenspanning kosten aanzienlijk meer. Het verhogen van een bestaande aansluiting is maatwerk: Enexis rekent de werkelijke kosten op basis van een voorcalculatie. Vraag die dus altijd op voordat u beslist.

Dan de tijd. In Twente is het net op veel plekken vol. In september meldde Enexis 33 nieuwe knelpunten, met onder meer Almelo, Goor, Haaksbergen en Tubbergen. Wie in een gebied met congestie een bestaande kleinverbruikaansluiting wilde wijzigen, wachtte in 2026 gemiddeld 48 weken, tegen 8 weken daarbuiten. Voor meer vermogen kan een aanvraag ook op een wachtlijst belanden. Hoe dat werkt en welke alternatieven er zijn, staat in netcongestie als ondernemer en in ons artikel over flexibele transportcontracten.

Wanneer u de overstap kunt uitstellen of vermijden

Lang niet elke krappe aansluiting hoeft verzwaard te worden. Kijk eerst naar het verbruiksprofiel per kwartier. Schiet de aansluiting alleen op korte momenten tekort, dan zijn er drie gangbare routes.

Pieken spreiden. Soms is het genoeg om machines of laadpalen niet tegelijk te laten starten. Laadpalen met load balancing verdelen het beschikbare vermogen vanzelf.

Een bedrijfsaccu voor de pieken. Een batterij laadt op als er ruimte is en levert bij op het moment dat de aansluiting tekortschiet. Bij Boomkamp Kaas in Borne en Lenferink Trappen in Albergen hoefde de bestaande aansluiting daardoor niet verzwaard te worden. Meer over die aanpak leest u op de pagina over de bedrijfsaccu.

Eigen zonnestroom overdag. Wie overdag zelf opwekt, haalt minder van het net op het moment van opwek. Dat helpt alleen als uw pieken ook overdag vallen.

Wanneer loont dit niet? Als u structureel, uur na uur, meer vermogen nodig heeft dan de aansluiting levert, dan is een batterij te klein of te duur om dat gat te vullen en is verzwaren de eerlijke oplossing. Ook als uw pieken ‘s winters ‘s avonds vallen, helpt zonnestroom weinig. Een rekenvoorbeeld zonder uw eigen meetgegevens zegt daarover niets.

Heeft u al een grootverbruikaansluiting, dan werkt dezelfde aanpak andersom: een lagere maandpiek verlaagt de netwerkkosten, en het loont om na te gaan of het gecontracteerd vermogen omlaag kan. Voor zonnepanelen van 15 tot 100 kW geldt de EIA zonder eis aan de grootte van de aansluiting, zolang u er geen SDE++ voor gebruikt; meer daarover in SDE++ of EIA voor uw zonnedak. De Flex-E-regeling voor grootverbruikers die in flexibiliteit investeren is voor 2026 gesloten; voor 2027 en 2028 is nieuw budget gereserveerd, met nog onbekende voorwaarden (Flex-E na 15 oktober).

Eerst meten, dan kiezen

De keuze tussen kleinverbruik en grootverbruik maakt u niet op basis van een jaartotaal in kilowattuur, maar op basis van uw piekvermogen en wanneer dat optreedt. In de energiescan kijken we naar uw kwartierwaarden, uw huidige aansluiting en uw plannen voor de komende jaren. Dan blijkt of pieken spreiden, een batterij of een zwaardere aansluiting het beste past, of dat uw huidige aansluiting gewoon volstaat. Wilt u dat voor uw bedrijf laten uitzoeken, neem dan contact op.